EN ISO 12100 yapısında
Risk değerlendirmeniz
denetimde savunulabilir olsun
Her tehlike bir kayıt, her karar bir gerekçe.
CEPASS'ta risk değerlendirmesi tek bir tablo değil, birbirine bağlı kayıtlardan oluşan bir çalışma alanıdır. Makinenin sınırları, tanımlanan tehlikeler, risk tahmini, alınan önlemler ve kalan riskler aynı projenin içinde tutulur.
Bir önlem değiştiğinde riskin sonraki puanı, kullanım bilgisi taslağı ve teknik dosyadaki risk değerlendirmesi kalemi birlikte güncellenir. Dosyanın hangi noktada eksik kaldığını aramak yerine görürsünüz.
Makine sınırları
kullanım, alan, zaman
Amaçlanan kullanım, makul ölçüde öngörülebilir hatalı kullanım, hareket alanı ve kullanım ömrü ilk adımda yazılır; sonraki kararların hepsi bu çerçeveye dayanır.
Risk tahmini
önlemden önce ve sonra
Her tehlike, önlemlerden önce ve sonra aynı unsurlarla puanlanır; azaltmanın yeterli olup olmadığı tek bakışta görünür.
Üç adımlı yöntem
tasarım, koruma, bilgi
Önlemler doğal güvenli tasarım, teknik koruyucu önlem ve kullanım bilgisi olarak ayrılır; sıralama bilinçli olarak izlenir.
PLr belirleme
güvenlik fonksiyonları için
Kumanda sisteminin güvenlikle ilgili parçaları için gerekli performans seviyesi risk grafiğiyle belirlenir ve ulaşılan seviyeyle karşılaştırılır.
Bölümler ve risk şablonları
düzenli, yeniden kullanılabilir
Tehlikeler besleme, çıkış ya da pano gibi bölümlerde toplanır. Hazır bir risk şablonu projeye uygulanabilir, iyi işlenmiş bir bölüm de yeni şablon olarak saklanabilir.
Güvenlik işaretleri
riske bağlı piktogram
Her riske temsilî bir uyarı, zorunluluk ya da yasak piktogramı bağlanır; işaret risk raporunda ve kılavuzda aynı riskin yanında görünür.
EN ISO 12100 sürecini izleyen çalışma düzeni
Standart, risk değerlendirmesini ve risk azaltmayı birbirini izleyen adımlar olarak tanımlar. CEPASS ekranları bu sırayı izler; her adımın çıktısı bir sonrakinin girdisidir.
- Sınırların belirlenmesiKullanım, alan, zaman ve diğer sınırlar (madde 5.3).
- Tehlikelerin tanımlanmasıYaşam evresine, tehlike bölgesine ve yapılan işe göre tehlike listesi (madde 5.4).
- Risk tahminiZararın şiddeti ve meydana gelme olasılığını oluşturan unsurlar (madde 5.5, unsurlar madde 5.5.2).
- Risk değerlendirmeRiskin azaltılması gerekip gerekmediğine dair karar (madde 5.6).
- Risk azaltmaÜç adımlı yöntemle önlemler ve kalan riskin yeniden tahmini (madde 6).
- DokümantasyonYöntem, kararlar, önlemler ve kalan riskler kayıt altında (madde 7).
Tehlike türleri ve yaşam evreleri
Her tehlike en az bir yaşam evresiyle ve bir tehlike bölgesiyle ilişkilendirilir; böylece bakım, temizlik ve arıza arama gibi evreler gözden kaçmaz.
Tehlike türleri (EN ISO 12100 Ek B)
- Mekanik
- Elektrik
- Termal
- Gürültü
- Titreşim
- Radyasyon
- Malzeme ve madde
- Ergonomik
- Kullanım ortamı
- Kombinasyon
Yaşam evreleri
- Taşıma
- Montaj ve kurulum
- Devreye alma
- Ayar ve programlama
- Çalıştırma
- Temizlik
- Arıza arama
- Bakım
- Devreden çıkarma ve söküm
CEPASS örnek puanlaması
Risk endeksi, EN ISO 12100 madde 5.5.2'de sayılan risk unsurlarından türetilen örnek bir puanlamayla hesaplanır. Bu yöntem bir standart gerekliliği değildir; kuruluşunuzun kendi yöntemine göre uyarlanmalıdır.
Risk endeksi = S × (F + O + A)
| Unsur | Aralık | Açıklama |
|---|---|---|
| S — Şiddet | 1–4 | 1 hafif ve tersinir, 2 ciddi ama tersinir, 3 ciddi ve kalıcı, 4 ölüm ya da çok ağır yaralanma |
| F — Maruziyet | 1–5 | Tehlikeli bölgeye girişin sıklığı ve süresi |
| O — Olasılık | 1–5 | Tehlikeli olayın meydana gelme olasılığı |
| A — Kaçınma | 1–5 | Zarardan kaçınma ya da zararı sınırlama olanağı (5 = kaçınılamaz) |
Seviyeler
| Seviye | Endeks | CEPASS örnek yöntemindeki anlamı |
|---|---|---|
| Düşük | 3–12 | Ek önlem gerekmeyebilir; kararın gerekçesi kaydedilir. |
| Orta | 13–24 | Azaltma önerilir; CE uzmanı yazılı gerekçeyle kabul edebilir. |
| Yüksek | 25–40 | Azaltma gerekir; önce tasarım ve teknik koruyucu önlemler değerlendirilir. |
| Çok yüksek | 41–60 | Tasarım yeniden ele alınmadan ilerlenmez. |
Örnek puanlamadır; kuruluşunuzun risk değerlendirme yöntemine uyarlayın.
Gerekli performans seviyesi (PLr)
Riski azaltan önlem bir güvenlik fonksiyonuna dayanıyorsa (koruyucu kapak kilitleme, acil durdurma gibi) CEPASS, EN ISO 13849-1'in risk grafiğiyle gerekli performans seviyesini belirler. Ulaşılan PL girildiğinde PL ≥ PLr kontrolü kendiliğinden yapılır.
- S1 / S2
- Yaralanmanın ağırlığı: S1 hafif (genellikle tersinir), S2 ciddi (genellikle tersinmez) ya da ölüm.
- F1 / F2
- Tehlikeye maruz kalma: F1 seyrek ya da kısa süreli, F2 sık ya da uzun süreli.
- P1 / P2
- Kaçınma olanağı: P1 belirli koşullarda mümkün, P2 neredeyse imkânsız.
| S | F | P | PLr |
|---|---|---|---|
| S1 | F1 | P1 | a |
| S1 | F1 | P2 | b |
| S1 | F2 | P1 | b |
| S1 | F2 | P2 | c |
| S2 | F1 | P1 | c |
| S2 | F1 | P2 | d |
| S2 | F2 | P1 | d |
| S2 | F2 | P2 | e |
Tablo, standardın klasik S/F/P risk grafiğini özetler. Güncel sürümdeki ek ayrıntılar ve sınır durumları için standardın kendisine başvurun.
Risk değerlendirmesi ekranları
Risk değerlendirmesi hakkında sık sorulanlar
Puanlama yöntemini değiştirebilir miyim?
Örnek puanlama, Çalışma Alanı'nın varsayılan yöntemidir ve arayüzde açıkça belirtilir. Kuruluşunuz farklı bir risk matrisi kullanıyorsa bunu canlı tanıtımda birlikte değerlendirelim.
Bir riski yalnız uyarı etiketiyle kapatabilir miyim?
Kullanım bilgisi üç adımlı yöntemin son basamağıdır. Yüksek ya da çok yüksek bir riskte yalnız kullanım bilgisine dayanan önlem varsa CEPASS uyarı verir ve önce tasarım ve teknik koruyucu önlemleri değerlendirmenizi ister.
Orta seviyede kalan bir risk ne olur?
Orta seviyede kalan risk, CE uzmanı ya da yönetici rolündeki bir kullanıcının yazdığı kabul gerekçesiyle yeterli sayılabilir. Gerekçe ve kabul eden kişi kayıtta görünür.
Risk listesini dışa aktarabilir miyim?
Evet. Risk listesi CSV olarak indirilir; risk raporu yazdırılabilir görünümde açılır ve PDF olarak kaydedilebilir.
Ürününüzde CE için ne eksik? Ücretsiz öğrenin
Tahminle ilerlemeyin. Ürününüzü girin, ücretsiz hesabınızı açın: kapsam, uygunluk ve rapor panelinizde açılır. Canlı tanıtım için randevu alabilirsiniz.
