Direktiften doğrudan uygulanan yönetmeliğe geçiş, yüksek riskli kategoriler, önemli değişiklik ve dijital kullanım talimatı.
Avrupa Birliği'nde makine güvenliğinin çerçevesini uzun süre 2006/42/AT sayılı Makine Direktifi belirledi. 14 Haziran 2023 tarihli (AB) 2023/1230 sayılı Makine Yönetmeliği bu direktifin yerini alıyor: yönetmelik 20 Ocak 2027'den itibaren uygulanacak ve direktifi yürürlükten kaldıracak.
Direktiften yönetmeliğe
Bir direktif, üye devletlerin kendi mevzuatına aktarılarak uygulanır. Yönetmelik ise iç hukuka aktarım gerektirmeden doğrudan uygulanır; aynı kurallar her üye devlette aynı metinle geçerli olur. Türkiye'de 2006/42/AT'ye karşılık gelen düzenleme Makine Emniyeti Yönetmeliği'dir; yeni yönetmeliğe uyum takvimi için ilgili bakanlığın duyurularını izleyin.
Yüksek riskli kategoriler: Ek I
Yönetmeliğin Ek I'i, uygunluk değerlendirmesinde özel usul gerektiren makine ve ürün kategorilerini iki bölümde toplar.
- Bölüm A: onaylanmış kuruluşun katılımı zorunludur (Modül B + C, Modül H ya da Modül G).
- Bölüm B: ilgili temel sağlık ve güvenlik gerekliliklerini kapsayan uyumlaştırılmış standartlar tümüyle uygulandıysa imalatçı iç üretim kontrolünü (Modül A) de seçebilir; aksi hâlde onaylanmış kuruluş gerekir.
Ek I'de yer almayan ürünlerde değerlendirme iç üretim kontrolüyle (Modül A) yapılır.
Önemli değişiklik
Piyasada bulunan ya da kullanılan bir makinede imalatçının öngörmediği ve yeni bir tehlike yaratabilecek ya da mevcut riski artırabilecek bir değişiklik yapıldığında yönetmelik bunu önemli değişiklik olarak ele alır. Önemli değişikliği yapan kişi imalatçı yükümlülüklerini üstlenir. Kavramın ayrıntıları için resmî metne başvurun.
Dijital çağa yönelik gereklilikler
Temel sağlık ve güvenlik gerekliliklerinde kumanda sistemlerinin bozulmaya karşı korunması öne çıkıyor; bu koruma, kötü niyetli üçüncü taraf girişimlerini (siber saldırı gibi) de kapsıyor. Tamamen ya da kısmen kendini geliştiren davranış veya mantık içeren sistemler için de ayrı gereklilikler tanımlanıyor.
Kullanım talimatı dijital biçimde sağlanabiliyor; kullanıcı talep ederse basılı kopya verilmesi gerekiyor. Bu kolaylığın koşulları bulunduğundan uygulamadan önce resmî metinden doğrulayın.
CEPASS geçişi nasıl ele alıyor?
CE rehberi her projede planlanan piyasaya arz tarihini sorar. 20 Ocak 2027'den önceki tarihlerde direktif, bu tarih ve sonrasında yönetmelik akışı açılır; yüksek riskli kategori sorusu, uygunluk değerlendirme yolları ve beyan alanları seçilen akışa göre değişir. Ayrıntılar için CE rehberi sayfasına bakın.
Bu yazı genel bilgilendirmedir; hukuki görüş değildir. Uygulamadan önce resmî metinle doğrulayın.
